Rekabet Yasağı Nedir? | İzmir İş Hukuku Avukatı




Rekabet Yasağı Nedir? | İzmir İş Hukuku Avukatı
Rekabet Yasağının Tanımı
Rekabet yasağı, işçinin işten ayrıldıktan sonra işverenin müşteri çevresi, ticari sırları veya iş süreçlerine ilişkin bilgilerini kullanarak işverene zarar vermesini engellemek için yapılan sözleşmedir. Türk Borçlar Kanunu’nun 444–447. maddelerinde düzenlenmiştir.
Rekabet Yasağı Hangi Şartlarda Geçerlidir?
Bir rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için şu koşullar aranır:
Haklı menfaat: İşverenin gerçekten korunmaya değer bir çıkarı olmalıdır. (Örneğin; işçinin müşteri bilgilerine, üretim sırlarına veya özel know-how’a erişimi varsa)
Süre: Genel olarak 2 yılı aşmamalıdır.
Yer sınırı: Yasağın uygulandığı coğrafi alan makul olmalı, tüm ülkeyi kapsayacak kadar geniş olmamalıdır.
İşin türü: Yalnızca işçinin çalıştığı görev ve sektörle sınırlı olmalıdır.
Denge: Sözleşme, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde engellememelidir.
Hakimin Müdahale Yetkisi
Mahkemeler, aşırı geniş düzenlenmiş yasakları tamamen geçersiz saymak yerine, süreyi kısaltabilir veya coğrafi alanı daraltabilir.
Örneğin, sözleşmede “Türkiye genelinde 5 yıl boyunca hiçbir sektörde çalışamaz” hükmü varsa, hakim bunu “İzmir ili ve 2 yıl” ile sınırlandırabilir.
Rekabet Yasağında Cezai Şart
Çoğu rekabet yasağı sözleşmesinde, işçi yasağa aykırı davranırsa cezai şart ödemesi öngörülür.
Eğer bu tutar fahiş ise, mahkeme TBK m. 182 uyarınca indirime gidebilir.
Yargıtay kararlarında, cezai şartlarda %70’e kadar indirimler yapılabilmektedir.
İş Sözleşmesi Feshedildiğinde Ne Olur?
Rekabet yasağı, iş sözleşmesinin sona erme şekline bağlı olarak ortadan kalkabilir:
İşveren işçiyi haksız nedenle çıkarırsa,
İşçi işverenin kusuru nedeniyle haklı fesih yaparsa,
rekabet yasağı kendiliğinden geçersiz hale gelir.
Görevli Mahkeme
Güncel uygulamada bu davalar genellikle İş Mahkemeleri tarafından görülmektedir.
Ancak bazı mahkemeler bu davaları ticari dava olarak değerlendirip Asliye Ticaret Mahkemesi görevli kabul edebilmektedir.
Sonuç
Rekabet yasağı, hem işçinin çalışma özgürlüğünü hem de işverenin ticari sırlarını yakından ilgilendiren hassas bir denge alanıdır.
İşveren açısından: Yasağın kapsamı dar, süreli ve korunmaya değer menfaatlere dayanmalı.
İşçi açısından: Aşırı ve sınırsız hükümler çalışma özgürlüğünü kısıtladığından geçersiz sayılabilir.
Bu nedenle rekabet yasağı sözleşmeleri hazırlanırken veya dava konusu olduğunda, uzman bir iş hukuku avukatından destek alınması büyük önem taşır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Rekabet yasağı en fazla ne kadar süre geçerli olabilir?
Kanuna göre süre özel durumlar hariç 2 yılı aşamaz.
2. Türkiye genelinde rekabet yasağı konulabilir mi?
Hayır. Coğrafi alan makul olmalı. İşverenin faaliyet gösterdiği bölgeyle sınırlı olması gerekir.
3. İşveren işçiyi haksız yere işten çıkarırsa rekabet yasağı devam eder mi?
Hayır. Bu durumda rekabet yasağı geçersiz olur.
Vural & Keskin & Yıldırım Hukuk Bürosu, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklarda, rekabet yasağı sözleşmeleri ve diğer iş hukuku davalarında müvekkillerine İzmir’de etkin ve güvenilir danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
Randevu almak için hemen iletişime geçin. Uzman avukatlarımız size yardımcı olmak için hazır.
Bize Ulaşın